พื้นที่ดำเนินงานอำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย

มจธ. ได้ดำเนินงานในพื้นที่หมู่บ้านห้วยน้ำผัก และหมู่บ้านบ่อเหมืองน้อย อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย ซึ่งเป็นหมู่บ้านเพื่อความมั่นคงตามแนวชายแดนไทย – ลาว มากกว่า 19 ปี โดยมีเป้าหมายที่ต้องการให้คนในชุมชนสามารถดำรงชีวิตในพื้นที่ชนบทและอยู่ร่วมกับป่าได้มีการพัฒนาชุมชนให้เกิดความเข้มแข็ง และพึ่งพาตนเองได้ ลดการอพยพย้ายถิ่นฐานออกนอกหมู่บ้าน โดยอาศัยการวิจัยและพัฒนาในพื้นที่แบบมีส่วนร่วมระหว่างหน่วยงานในพื้นที่ ชาวบ้านและสถาบันการศึกษา มีการเรียนรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านและประยุกต์ใช้ความรู้ความสามารถให้เป็นประโยชน์ต่อพื้นที่ ปัจจุบันพื้นที่นี้ประกาศให้เป็น อุทยานแห่งชาติภูสวนทราย และเริ่มมีนักท่องเที่ยวเข้ามาในอุทยานแห่งชาติมากขึ้น จึงเป็นโอกาสที่จะสร้างรายได้ พัฒนาอาชีพให้แก่ชุมชนโดยปรับกิจกรรมให้สอดคล้องกับการรองรับนักท่องเที่ยวมากขึ้น

จากการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ในพื้นที่ ที่ผ่านมา ได้ประสบความสำเร็จด้านการสร้างอาชีพ การพัฒนาความเป็นอยู่ของคนในชุมชน และกระบวนการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยใช้สิ่งของที่อยู่รอบตัวเป็นสื่อการสอนของเด็กและเยาวชนในชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียงกิจกรรมสำคัญได้แก่

– การพัฒนาและส่งเสริมการปลูกสตรอเบอรี่เป็นกรณีความสำเร็จที่เกิดจากการสังเคราะห์เทคโนโลยีร่วมกันระหว่างนักวิชาการและเกษตรกรในการสร้างอาชีพจากสตรอเบอรี่ครบทั้งห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ตั้งแต่สามารถสร้างอาชีพผลิตต้นไหลสตรอเบอรี่คุณภาพดีเพื่อสนับสนุนให้กับเกษตรกรในพื้นที่ ในปี 2557 มีผู้ผลิตต้นไหลสตรอเบอรี่ จำนวน 4 ครอบครัว สร้างรายได้มากกว่า 220,000บาท และสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผลิตผลสตรอเบอรี่ จำนวน 30 ครอบครัวมากกว่า 1,100,000 บาทต่อปีอีกทั้งยังสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรที่เป็นแรงงานในการคัดเกรดสตรอเบอรี่ และบรรจุสตรอเบอรี่ลงกล่อง มากกว่า 50 ครอบครัว เป็นการสร้างงานในชุมชนให้มีการกระจายรายได้มากขึ้น ปัจจุบันสร้างชื่อเสียง และดึงดูดให้นักท่องเที่ยวเข้ามาเที่ยวในชุมชน และอุทยานแห่งชาติภูสวนทรายเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ยังได้ขยายผลให้ชุมชนปลูกพืชเมืองหนาวชนิดอื่นๆ เช่น มะเขือเทศสเนคสลิม พริกพันธุ์ดี ผักฤดูหนาว ทั้งเพื่อการจำหน่ายและการบริโภค สามารถสร้างรายได้จากปลูกพืชเมืองหนาว ได้มากกว่า 200,000บาทต่อปี

– การแปรรูปมะคาเดเมีย สร้างรายได้เข้าหมู่บ้านในปี 2557 เป็นจำนวนเงินมากกว่า 10,000,000บาทต่อปี สร้างอาชีพในหมู่บ้านมากกว่า 60 ครอบครัว ทำให้พัฒนาขึ้นเป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับเกษตรกรกลุ่มต่างๆ ในพื้นที่จังหวัดใกล้เคียง เป็นกลุ่มตัวอย่างของกรมพัฒนาชุมชน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร และเป็นกลุ่มตัวอย่างของจังหวัดเลย

– กิจกรรมการส่งเสริมอาชีพให้กับเกษตรกร สามารถทำให้เกษตรกรมีทางเลือกในการปลูกพืชมากขึ้น จนสามารถลดพื้นที่การปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ได้ สร้างความมั่นใจให้กับเกษตรกรในการเลือกปลูกพืชที่มีศักยภาพสูง ซึ่งจะช่วยให้ลดการขยายพื้นที่ และรุกพื้นที่ป่าอุทยาน รวมทั้งสามารถ ลดการย้ายถิ่นฐาน และทำงานนอกพื้นที่ได้

– จัดค่ายการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมทั้งศูนย์การเรียนรู้ของเยาวชนในหมู่บ้าน และพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อเสริมสร้างพัฒนาการการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ให้กับเยาวชนในพื้นที่ให้เยาวชนได้ใช้และปฏิบัติงานจริงกับเครื่องมือวิทยาศาสตร์ ใช้หลักวิทยาศาสตร์ในการจัดกิจกรรม สร้างให้เยาวชนมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ตนเองมากขึ้น สร้างและบริหารธนาคารขยะจนลดปัญหาขยะล้นหมู่บ้านได้ สร้างและให้เยาวชนเรียนรู้อาชีพเกษตรโดยให้เยาวชนทดลองปลูกและดูแลพืชของตนเองอย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เยาวชนมีรายได้มากว่า 7,500 บาทต่อคน รวมถึงมีการสร้างเครือข่ายการทำค่ายการเรียนรู้เพิ่มมากขึ้น มีเยาวชนได้รับประโยชน์มากกว่า 750 คน สร้างเครือข่ายมากกว่า 20 เครือข่าย มีการกระจายความรับผิดชอบการจัดค่ายของเครือข่ายมากขึ้นรวมทั้งเยาวชนที่เข้าร่วมกิจกรรมค่ายการเรียนรู้วิทยาศาสตร์สามารถนำความรู้ที่ได้รับไปสอบวัดมาตรฐานทางการศึกษาจนได้คะแนนสูงขึ้นซึ่งบรรลุผลตามเป้าหมาย คือ คนสามารถอยู่ร่วมกับป่าได้ และสามารถใช้เป็นรูปแบบตัวอย่างที่ดีให้กับพื้นที่อื่นๆ ได้

news_39
news_39