พื้นที่ดำเนินงานอำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส

เป็นการดำเนินการร่วมกันระหว่างศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (สวทช.) กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้จัดตั้งหน่วยปฏิบัติการวิจัยร่วมทางธรรมชาติวิทยาป่าพรุ และป่าดิบชื้น ฮาลา-บาลา เป็นการสร้างเครือข่ายในการทำงานด้านการสนับสนุนวิจัย พัฒนา และถ่ายทอดเทคโนโลยีในพื้นที่โดยประยุกต์ใช้ร่วมกับภูมิปัญญาของชุมชนเพื่ออนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพ พัฒนาอาชีพในชุมชนและยกระดับคุณภาพชีวิต โดยกิจกรรมในปีงบประมาณ 2556 – 2557 มีดังนี้

1) ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรชีวภาพ

– สำรวจและศึกษาพันธุ์ไม้ป่าในป่าฮาลา-บาลา และจัดแสดงพันธุ์ไม้ในเส้นทางศึกษาธรรมชาติเพื่อการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และการศึกษาของเยาวชน นอกจากนี้ยังได้จัดทำเป็นฐานข้อมูลพันธุ์ไม้ป่าฮาลา-บาลา (Plant_Bala Info) สามารถใช้สืบค้นข้อมูลได้สะดวกและรวดเร็ว

– อนุรักษ์ และขยายพันธุ์ไม้สกุล Lycopodium อาทิเช่น สร้อยนางกรอง ช้องนางคลี่ หางสิงห์ที่หายากใกล้สูญพันธุ์คืนสู่ธรรมชาติป่าฮาลาบาลา จ.นราธิวาส

– พัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อสำหรับพืชหายากเพื่อการอนุรักษ์ เช่น แดงประดับผาโดยจัดสร้างห้องปฏิบัติการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและฝึกเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ทำการขยายพันธุ์ไม้ที่มีศักยภาพ

– การศึกษานิเวศวิทยาพันธุกรรมของนกเงือก พบว่า ผืนป่าบูโด จังหวัดนราธิวาส มีความหนาแน่นของนกเงือกสูงที่สุด 47 ตัวต่อตารางกิโลเมตร

– การจัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรชีวภาพ (Bala-info) และสารสนเทศทางภูมิศาสตร์แสดงข้อมูลในรูปของแผนที่ เช่น เส้นทางที่พบสัตว์ป่า เส้นทางการหากินของนกเงือก ฯลฯ นอกจากเป็นฐานข้อมูลแล้ว ยังเป็นประโยชน์ในด้านการจัดการป่า รวมทั้งให้นักท่องเที่ยวหรือผู้สนใจใช้ในการค้นคว้า

2.) ด้านการพัฒนาอาชีพและความเป็นอยู่ของชุมชน

-สนับสนุนชุมชนปลูกพืชสมุนไพรและพืชอาหารที่ได้จากการวิจัยและการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เช่น ดาหลาขาว ดาหลาแดง โดยจะปลูกแซมเป็นไม้ตัดดอกในสวนยางพาราเพื่อเพิ่มรายได้ และนำมาแปรรูปเป็นชาดอกดาหลาจำหน่ายในชุมชน และตลาดประเทศมาเลเซีย

-ส่งเสริมการเลี้ยงเป็ดเพื่อการอนุรักษ์สาคู ในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านบาลา เพื่อเป็นอาชีพเสริมและแหล่งโปรตีนในชุมชน โดยทดลองเลี้ยงเป็ดไข่และเป็ดเนื้อเทศด้วยอาหารจากวัตถุดิบที่เหลือใช้ในครัวเรือนและโรงเรียน ตลอดจนใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นเป็นอาหารเสริม เช่น ต้นสาคูกากมะพร้าว เกษตรกรมีรายได้จากการจำหน่ายไข่เป็ดและเนื้อเป็ด 7,500 บาท/ครัวเรือน/ปี เมื่อชุมชนใช้ประโยชน์จากต้นสาคูก็จะไม่ทำลายต้นสาคูและหันมาอนุรักษ์ป่าสาคู นอกจากนี้ ยังลดต้นทุนอาหารสำเร็จรูปโดยหาแหล่งโปรตีนอื่นมาทดแทน เช่น การเลี้ยงไส้เดือนเพื่อเป็นอาหารเสริมในการเลี้ยงเป็ด

– ส่งเสริมการรวมกลุ่มชุมชนทำไม้กวาดและกลุ่มเพาะเลี้ยงนกกรงหัวจุก มีการจองลูกนกกับกลุ่มตัวละ 2,000 บาท

– ถ่ายทอดความรู้ด้านกระบวนการแปรรูปอาหารเบื้องต้นและสุขลักษณะที่ดีในการผลิตอาหาร (GHP) แก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน เพื่อยกระดับมาตรฐานการผลิตอาหารให้ถูกสุขอนามัย และรวบรวมผลิตภัณฑ์ของชุมชนรอบป่าบาลาเป็น “เครือข่ายผลิตภัณฑ์จากป่าบาลา”

3.) ด้านส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในโรงเรียน

  • สนับสนุนโรงเรียนสุไหงโก-ลก ให้เกิดกิจกรรมด้านวิทยาศาสตร์ในห้องเรียนพิเศษด้านวิทยาศาสตร์ โดยจัดอบรมเชิงปฏิบัติการการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและการใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์ให้กับครู และค่ายวิทยาศาสตร์ให้กับนักเรียน
20140607_164229